جناب حاتمی‌کیای عزیز، گفت و گوی‌ات با کارگزاران صادقانه است و دوست داشتنی. گاهی فیلم‌ها را دوست داریم و گاهی فیلم‌سازها را –  و گاهی هر دو. خیلی‌ها می‌دانند که من ابراهیم حاتمی‌کیا را بنا به خیلی دلایل (از جمله صداقت و بی‌ریایی) دوست دارم و برخی فیلم‌هایش را نيز (به خصوص "روبان قرمز" را که بابت شاهکار خواندنش تا به حال چند جدل شفاهی با همکاران منتقد را تجربه کرده‌ام). می‌دانم از من دلخوری و پیش از آن که به مطبوعات کشیده شود، از همکار مشترک‌مان شنیدم که دلخور شده‌ای. و در آن جلسه‌ی مطبوعاتی که برخی از دکتر شمشیری پرسیده‌اند، عصبانی هم شده‌ای. خواستم تماس بگیرم و در این باره حرف بزنیم؛ اما ترسیدم در این اولین ارتباط، دچار وسوسه شیطانی تبختر و تحویل نگرفتن شوی و همه چیز خراب شود و روح من کهیر بزند. گفتم صبوری کنم و موضوع را به زمان بسپارم تا الان که گمان می کنم وقت و بهانه‌ی خوبی‌ست. خوشبختانه گفته‌ای که سایت‌ها را می‌خوانی و احتمالا به تخته خاکستری هم سر خواهی زد.

 1/ حاتمی‌کیای عزیز، آن چه در باره‌ي دکتر شمشیری نوشته‌ام در وبلاگ قبلی‌ام قابل دسترس است و کاش دوباره بخوانی‌اش. خوشبختانه در این مدت هیچ کلمه‌اش را جا‌به‌جا نکرده‌ام. می‌پذیرم که شاید باید نمی‌نوشتم‌اش. اما دروغ‌نویسی و شایعه‌سازی نکردم. برخی جزئیات بیش‌تر و جذاب‌تر را هم که به گمانم شخصی بودند ننوشتم. خوشحالم که اعصاب‌خردی ناشی از این نوشته‌، باعث نشد که صداقت همیشه‌ات را کنار بگذاری و احیانا بگویی که آقای شمشیری را نمی‌شناسی و تا به حال ملاقاتی با او نداشته‌ای. اما حاتمی‌کیای عزیز، من کجا نوشتم که شما عضو یك گروه عجیب و غریب و مخفی‌ هستی؟! نوشته ی من چه ربطی به رمل و اسطرلاب دارد؟! ضمن این که اصلا چنین ارتباطی را خرافه و حقیر ندانستم. شاید در کامنت‌های آن مطلب، برخی به گونه‌ای دیگر قضاوت کرده باشند، اما من چنین نکرده‌ام و مراقبت کردم تا موضعی در این باره نگیرم؛ کما این که واقعا و بر مبنای اعتقادات خودم هم نمی‌توانم در باره کسی که حافظ کل قران است، قضاوت ناصوابی داشته باشم. این که ایشان پیشنهاد داده باشد که در باره سقط یا ریا فیلمی بسازی، رابطه‌ی بدی نیست. هر نوع اعتقادی را که در چارچوب خداپرستی باشد نمی توان نفی و انکار کرد. حتما می‌دانی که معجزه، ایمان ماست... ضمن این که آقای شمشیری نه مخفی‌اند و نه گروه و دسته و فرقه‌ای دارند. گاهی تدریس هم می کنند و گاهی جلسات سخنرانی هم برای ایشان در دانشگاه برقرار می‌شود. برخی قبول‌شان دارند و برخی نیز راهی دیگر را ترجیح می‌دهند. شنیده‌ام که احاطه‌شان به علوم قرانی فوق‌العاده است و استخاره‌های خوبی هم می‌کنند. نگاه من در آن نوشته، با احترام به ایشان و نوع رابطه‌ی شما بود و خودم هم کنجکاو شده‌ام تا چنین ارتباطی را تجربه کنم. هیچ کلمه‌ی من در آن نوشته معنای طرد یا تحقیر نداشت. حاتمی‌کیای عزیز، گفته‌ای که آن نوشته من نقد "دعوت" بر اساس استنادات خارج از حوزه نقد است و بر همین اساس به طعنه پرسیده‌ای که :" واقعا نقاد باید این گونه باشد؟!" چرا گمان برده می‌شود که یک منتقد فیلم نمی‌تواند و نباید مطلبی غیر از "نقد فیلم" بنویسد؟ مهم‌ترین انگیزه‌ی من برای وبلاگ‌نویسی همین بود که جز نقد، نوشتاری دیگرگونه را بیازمایم. من کی ادعا کردم که چنین یادداشتی نقد "دعوت" است؟!... که اگر بخواهم چنین کنم (و کرده‌ام) در جای دیگری نشر خواهم داد. ارتباط شما با آقای شمشیری ربطی به ساختار و جزئیات فیلم ندارد. حضور ایشان جز یک پیشنهاد، نقشی در کار شما نداشته که بخواهد فرامتن فیلم به شمار آید.

2/ حاتمی‌کیای عزیز، خیلی زحمت کشیده‌ای؛ اما فیلم خوبی نساخته‌ای. من که فقط چند فیلم کوتاه ساخته‌ام، می‌دانم که فیلمسازی چه کار دشواری‌ست و چه خون دل خوردن‌ها دارد. و چه قدر سخت است که حاصل این همه زحمت را کسی بی توجه به گذشته، در زمان کوتاهی می‌بیند و با یک جمله یا یک نقد، ارزیابی می‌کند و تمام. یادم هست که فیلم کوتاه اولم را ده سال پیش ساختم (که اتفاقا آن هم در باره سقط جنین بود!) و پدرم درآمد تا ساختم و گلمکانی 20 دقیقه وقت گذاشت و دید و گفت:" خیلی بده واقعا!" و من خیس عرق شدم. اول فکر کردم که چه بی‌رحمانه قضاوت کرد و بعد یادم افتاد که این بی‌رحمی بخش جدانشدنی سینماست. زحمات قبل از ساخت (اگر یک دنیا هم باشد) ربطی به منتقد و تماشاگر ندارد. مهم آن چیزی ست که روی پرده می بینیم و بس. این که می‌گوییم "روبان قرمز" در صدر تاریخ سینمای ایران ماندگار است و "دعوت" اثر متوسطی‌ست، ربطی به حجم مشکلات قبل از ساخت ندارد. زمان بهترین منتقد است. یادت هست کلی سیمرغ به فیلم فبلی‌ات دادند که فیلم بدی بود و... اما در گذر زمان بال و پری برای آن سیمرغ‌ها نماند و "به نام پدر" فراموش شد. ولی الان همه در باره‌ی "خاکستر سبز" خوب می گویند و تجربه موفق‌ات را در آن نوع ساختار می‌ستایند. سینما همین است. اورسن ولز هم که "همشهری کین" اش بر تارک سینما جهان نشسته، چند تا فیلم غیر قابل تحمل در کارنامه دارد. شاید اگر من "دعوت" را به عنوان اولین فیلم بلندم ساخته بودم، قابل اغماض‌تر بود و به عنوان گام اول ستودنی هم به شمار می‌رفت؛ اما تو فیلم‌هایی از خودت نشان‌مان داده‌ای که توقع نداریم "دعوت" و "به نام پدر" و " موج مرده" و آن دو سریال را بسازی. ربطی هم به جنگی بودن یا نبودن ندارد. هر هنرمندی آزاد است که هر گونه که می‌پسندد بسازد.

3/ حاتمی‌کیای عزیز، بیش‌ترین استنادی که برای توجیه "دعوت" آورده‌ای، آمار بالای فروش است. هیچ کس مایل نیست که اثر بی‌مخاطب بسازد و هر هنرمندی مشعوف می‌شود که برای دیدن کارش، این همه آدم بیایند. اما این استقبال الزام‌آور نیست و شرط لازم و کافی خوب بودن به شمار نمی‌آید. کما این که خودت به "جریانی مثل فرح‌بخش و گروهش" نگاه انتقادی داری. آن‌ها نیز به آمار بالای فروش فیلم‌های خود ارجاع می‌دهند و تماشاگر را بهترین منتقد می‌دانند. این چه حکایتی‌ست که اگر فیلمی را منتقدان نپسندیدند و فروش کرد، ناگهان تماشاگر تا حد تقدس ارزشمند می شود؟! آیا می‌پذیری که بر این مبنا، فیلم "روبان قرمز" که اصلا نفروخت، فیلم بی‌ارزشی ست؟! یا مثلا "کلاه قرمزی و پسرخاله" که آن سال خیلی فروخت، فیلم گران‌قدری‌ست؟! این مثال‌ها در پی اثبات این نظر نیست که راه منتقدان و تماشاگران، دو راه جدا و دور از هم است. کما این که فیلم هایی نیز بوده‌اند که هم خوب بوده‌اند و هم فروخته‌اند.

* پزشكاني از سياره هاي دور